De Wannsee conferentie

Simone de Rijk

Wannseeconferentie is de algemene benaming voor de conferentie op 20 januari 1942 in Villa Wannsee,de conferentie ging over de in nazi-terminologie genaamde 'Endlösung der Judenfrage'.

Het doel van de nazi's was de joden ervan te overtuigen dat zij niet in Nazi-Duitsland thuishoorden. Dat deden ze via het intimideren, discrimineren en het systematisch uitsluiten van de Duitse joden, zo werd hen het leven dusdanig zuur gemaakt dat zij 'vrijwillig zouden emigreren'. De joden die in Duitsland bleven, werden opgesloten in concentratiekampen en getto's, waaronder de beruchte getto van Warschau, die getto is door de nazi's na een inval in Polen in september 1939 in gebruik genomen. Nadat de Duitse een inval in de Sovjet-Unie deden (juni 1941) kwamen er grote stukken van de Sovjet-Unie duitse handen. In deze gebieden bevonden zich ook veel joden, zij werden door de nazi's naar concentratiekampen gebracht. De concentratiekampen en getto's konden de grote aantallen gevangenen (joden, zigeuners, homoseksuelen, Jehova's getuigen, de zogenaamde minderheden volgens rassentheorie van Adolf Hitler) echter niet meer aan. Daarom kwamen een aantal hoge ambtenaren en SS'ers samen, Ze kwamen samen bij de Wannsee conferentie. De mensen die daar waren kregen de opdracht om het Joodse vraagstuk ('Endlösung der Judenfrage')voor altijd 'op te lossen'.

Deze conferentie werd gedomineerd door Reinhard Heydrich, ook wel de 'Slager van Praag'genoemd. Voor hem stond het vast dat de joden op een efficiënte wijze uitgeroeid moesten worden, maar in plaats van de term 'ausrotten' werd de term evacueren gebruikt. Tijdens de conferentie werd gepraat over hoe dat het beste kon gebeuren. Toen de nieuwste resultaten van het gas Zyklon B werden besproken werd er min of meer besloten dat de joden zouden worden vergast. Enkele deelnemers kwamen hier echter tegen in opstand, Wilhelm Kritzingen (rijkskanselarij) hield vol dat het opsluiten van Joden het beste was, en weer een ander vond dat massale sterilisatie de juiste oplossing was. Josef Bühler, die werkte voor het generaalgouvernement in Polen, was het wel eens met de vergassing maar vroeg wel of de joden uit in getto van Warschau eerst vermoord konden worden, omdat hij vreesde voor de gezondheid van de SS'ers.

Een moeilijk punt tijdens de Wannsee conferentie was de behandeling van de joden die geboren waren uit een gemengd joods-niet-joods gezin en half joodse die joodse grootouders hadden. Daar werd geen overeenstemming over bereikt maar uiteindelijk zijn die mensen ook in concentratiekampen terecht gekomen.

De notulen van de conferentie werden allemaal vernietigd, maar na de oorlog vond men nog één ongeschonden exemplaar en door de verklaringen van verdachten is men redelijk goed op de hoogte van wat er gebeurd is tijdens de conferentie in Villa Wannsee. Villa Wannsee is ook een gedenkplaats en museum.